ඔබේ මනස ඔබටම වද දෙනවාද? OCD කියන්නෙ විහිළුවක් නෙවෙයි! 🧠🛡️
අපි හැමෝම දන්නවා සමහරු ඉන්නවා හරිම පිළිවෙළට, පිරිසිදුව ඉන්න කැමති අය. ඒක සාමාන්ය දෙයක්. හැබැයි, OCD කියන්නේ ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්, මනස ඇතුළේ සිද්ධ වෙන දරුණු සටනක්. මේ රෝගයෙන් පීඩා විඳින කෙනෙක්ට සිතට බලහත්කාරයෙන් එනවා එයා අකමැතිම, බියකරු සිතුවිලි. උදාහරණයක් විදිහට "මගේ අතේ විෂබීජ තියෙනවා, මම දැන්ම අත හේදුවේ නැත්නම් මට ලෙඩක් හැදෙයි" වගේ එකක්. මේ සිතුවිල්ලට කියන්නේ Obsession කියලා. ඒ සිතුවිල්ල ආපු ගමන් එයාට මාරම බයක් සහ නොසන්සුන්කමක් දැනෙනවා. අන්න ඒ බය නැති කරගන්න ඒ මනුස්සයා කරන ක්රියාවට තමයි Compulsion කියන්නේ. ඒ කියන්නේ පස් හය වතාවක් අත හෝදන එක, නැත්නම් දොර වැහුවද කියලා දහ පාරක් විතර චෙක් කරන එක. මේක හරියට නැවතුමක් නැතිව කැරකෙන මාරක චක්රයක් වගේ.
ගොඩක් අය හිතන්නේ OCD කියන්නේ පිරිසිදුකම විතරයි කියලා. හැබැයි ඒක එක එක මුහුණුවරින් එන්න පුළුවන්. සමහර අයට බඩු භාණ්ඩ මිලිමීටරයටම පිළිවෙළට තිබුණේ නැත්නම් ලොකු පීඩනයක් දැනෙනවා. තවත් සමහර අයට තමන්ගේ සිතට බලහත්කාරයෙන් එන අතිශය බියකරු සිතුවිලි නිසා තමන් නරක මනුස්සයෙක් කියලා හිතෙනවා. ඒ අය ඒ සිතුවිලි එක්ක සිත ඇතුළෙන්ම යුද්ධ කරනවා. මේකෙ තියෙන ලොකුම ප්රශ්නය තමයි, OCD තියෙන කෙනෙක් දන්නවා තමන් මේ කරන්නේ අනවශ්ය වැඩක් කියලා, ඒත් ඒක නතර කරගන්න එයාට බැහැ. ඒක හරියට මොළයේ තියෙන Alarm එක දිගටම වැදෙනවා වගේ වැඩක්. ඇත්තටම අනතුරක් නැති වුණත් මොළය කියන්නේ "අනතුරක්, අනතුරක්" කියලයි.
ඇයි මෙහෙම වෙන්නේ කියලා බැලුවොත්, මේක ඔයාගේ වැරැද්දක්වත් ඔයාගේ දුර්වලකමක්වත් නෙවෙයි. විද්යාත්මකව බැලුවොත් අපේ මොළයේ තියෙන Serotonin කියන රසායනිකයේ සිද්ධ වෙන පොඩි අසමතුලිතතාවයක් නිසා තමයි මේක වෙන්නේ. ඒ නිසා මේකට බය වෙන්නවත්, ලැජ්ජ වෙන්නවත් දෙයක් නැහැ. මේක පාලනය කරන්න පුළුවන් තත්ත්වයක්. නූතන මනෝ විද්යාවේ ERP (Exposure and Response Prevention) කියලා ක්රමයක් තියෙනවා. ඒකේදී කරන්නේ ඔයාට අත හෝදන්න හිතෙන වෙලාවට, හිතාමතාම ඒක නොකර ඒ බය විඳගන්න පුහුණු වෙන එක. කාලයක් යනකොට මොළය තේරුම් ගන්නවා "ආ.. මම අත හේදුවේ නැති වුණාට මට මොකුත් වුණේ නැහැනේ" කියලා. එතකොට අර අනවශ්ය බය ඉබේම නැති වෙලා යනවා.
සමාජයේ ඉන්න අපි හැමෝම දැනගන්න ඕනේ දෙයක් තියෙනවා. කාට හරි OCD තියෙනවා නම් ඒකට හිනා වෙන්න එපා. "ඔයාට ඕක නතර කරන්න පුළුවන්නේ" කියලා ලේසියෙන් කියන්නත් එපා. ඒ මනුස්සයා ඉන්නේ තමන්ගේම මොළය එක්ක ලොකු යුද්ධයක. අපි කරන්න ඕනේ ඒ අයව තේරුම් අරන්, අවශ්ය නම් මනෝ වෛද්ය උපදෙස් වලට යොමු කරන එකයි. අද කාලේ තියෙන ඖෂධ සහ චිකිත්සක ක්රම වලින් මාස කිහිපයක් ඇතුළත මේකෙන් සෑහෙන්න සහනයක් ලබන්න පුළුවන්.
ඉතින් මේ පෝස්ට් එක කියවන ඔයාටත් මේ වගේ ගැටලුවක් තියෙනවා නම්, මතක තියාගන්න... ඔයා තනි වෙලා නැහැ. ලෝකයේ මිලියන ගණනක් මිනිස්සු මේකෙන් පීඩා විඳිනවා වගේම සාර්ථකව මේකෙන් ගොඩ ඇවිත් තියෙනවා. සිතුවිලි කියන්නේ නිකන්ම සිතුවිලි විතරයි. ඒවා ඔයා නෙවෙයි. නිසි මගපෙන්වීම ලබාගන්න. මේ මානසික සිරගෙයින් නිදහස් වෙලා ඔයාගේ ජීවිතය ආයෙත් දිනාගන්න! ❤️✨
✍️ AmaNi
#MentalHealthAwareness #OCD #MentalHealthMatters #OCDrecovery #PsychologySinhala #MentalHealthSriLanka #BrainHealth #CBT #Mindfulness #SelfCare #මානසිකසෞඛ්යය #මනෝවිද්යාව #OCDසිංහලෙන් #MentalWellness #EndTheStigma

No comments:
Post a Comment