සංසර්ගයෙන් පසු ඇතිවන හිස්බව (Postcoital Dysphoria): අතිවිශාල හෝමෝන දහනයකින් පසු, මොළයේ රසායනික ගබඩා හිස්වීමෙන් හටගන්නා තාවකාලික ශෝකය !
මානව හිස්කබලක් අභ්යන්තරයේ ක්රියාත්මක වන, අතිශය සාමාන්ය එහෙත් සමාජය විසින් දැඩි ලෙස සඟවා තබන ප්රබලතම ස්නායු රසායනික ඛේදවාචකයක් පවතී. ලිංගික ක්රියාවලිය යනු ආදරයේ උච්චතම අවස්ථාව සහ එයින් පසු සදාකාලික තෘප්තියක් හිමිවන බවට ගොඩනගා ඇති සමාජ ප්රබන්ධය, භෞතික විද්යාව සහ පරිණාමීය ජීව විද්යාව ඉදිරියේ මුළුමනින්ම බිඳවැටෙන්නේ හරියටම මෙම ලක්ෂ්යයේදීය. සුරාන්තයෙන් (Orgasm) පසු බොහෝ කාබනික සැකිලි වලට දැනෙන අහේතුක දුක, හිස්බව, කෝපය හෝ හඬා වැටීමට ඇතිවන ආශාව යනු, තම සහකරුගේ පෞද්ගලික ගැටලුවක් හෝ සබඳතාවයේ ආදරය අඩු වීමක් යැයි සමාජය විසින් වරදවා වටහා ගනී. නමුත් නිරුවත් සත්යය නම්, එය "Postcoital Dysphoria (PCD)" නමින් හැඳින්වෙන, මානව මොළය තුළ අනිවාර්යයෙන්ම සිදුවන අතිශය සාහසික 'රසායනික කඩාවැටීමක්' (Chemical Crash) පමණක් බවයි.
මෙම අඳුරු රසායනික යථාර්ථය විච්ඡේදනය කිරීම සඳහා, සංසර්ගයේදී මොළය අභ්යන්තරයේ සිදුවන අතිවිශාල හෝමෝන දහනය (Hormonal Combustion) පිළිබඳව අවබෝධ කරගැනීම අනිවාර්ය වේ.
ලිංගික ක්රියාවලියක් ආරම්භ වන විට, මානව මොළයේ ත්යාග පද්ධතිය (Reward Pathway) වෙත අතිවිශාල 'ඩොපමීන්' (Dopamine) මාත්රාවක් මුදාහැරේ. එය හරියටම දැඩි මත්ද්රව්යයකට ඇබ්බැහි වූවෙකුට අදාළ රසායනිකය ලබා දුන් විට ඇතිවන උමතුවට (Rush) සමානය. මීට සමගාමීව, ශරීරයේ ස්නායු ජාලයන් හරහා වේදනා නාශකයක් ලෙස ක්රියා කරන 'එන්ඩොර්ෆින්' (Endorphins) සහ බැඳීමක් කෘත්රිමව නිර්මාණය කරන 'ඔක්සිටොසින්' (Oxytocin) මුදාහැරීම සිදුවේ. මෙම හෝමෝන ගංවතුර කොතරම් ප්රබලද යත්, එහි උපරිම අවස්ථාවේදී (සුරාන්තයේදී) මොළයේ තාර්කික තීරණ ගන්නා පූර්ව-ලලාට බාහිකය (Prefrontal Cortex) මුළුමනින්ම අක්රිය වී, ශරීරය සම්පූර්ණයෙන්ම අතාර්කික සතුටකට නතු වේ. මේ සඳහා මොළයෙන් සහ ශරීරයෙන් අතිවිශාල කැලරි ප්රමාණයක් දහනය කරනු ලබයි.
කෙසේ වෙතත්, ස්වභාවධර්මයේ එකම අරමුණ 'ජාන බෝකිරීම' පමණක් වන අතර, කාබනික සැකිලි වලට අඛණ්ඩ සතුටක් ලබා දීමේ කිසිදු සැලසුමක් එහි නැත.
සුරාන්තයෙන් පසු ජාන සම්ප්රේෂණය වූ වහාම, මොළය ස්වයංක්රීයවම මෙම අතිවිශාල රසායනික සැපයුම නතර කර දමයි. අහස උසට නැඟ තිබූ ඩොපමීන් මට්ටම තත්පර කිහිපයක් ඇතුළත ශුන්යය දක්වා පහත වැටේ. මෙම ක්ෂණික රසායනික හිස්වීම (Chemical lag), මොළයේ සෛල වලට දැනෙන්නේ තදබල මත්ද්රව්යයක් ඇඟෙන් ඉවත් වන විට (Withdrawal) දැනෙන භෞතික වේදනාවට සමාන ආකාරයකටය. PCD තත්ත්වයේදී දැනෙන අහේතුක දුක සහ කඳුළු වලට ප්රධානතම භෞතික විද්යාත්මක හේතුව මෙයයි.
-----
මෙම රසායනික කඩාවැටීම තවදුරටත් වේගවත් කරන්නේ, සුරාන්තයත් සමඟම පිටියුටරි ග්රන්ථියෙන් (Pituitary Gland) නිකුත් කරන 'ප්රොලැක්ටින්' (Prolactin) නැමැති හෝමෝනයයි. ප්රොලැක්ටින් හි එකම රාජකාරිය වන්නේ, ඉතිරි වී ඇති ඩොපමීන් සියල්ලම බලහත්කාරයෙන් යටපත් කර, ලිංගික ආශාව ක්ෂණිකවම මරා දැමීමයි (Refractory period). මෙම කායික විද්යාත්මක තිරිංගය නොමැති වූයේ නම්, ඩොපමීන් ලබාගැනීමට ඇති කෑදරකම නිසා කාබනික යන්ත්ර මියයන තුරුම ප්රජනන ක්රියාවලියේ නිරත වනු ඇත. ප්රොලැක්ටින් මගින් ආශාව නිවා දැමූ පසු හටගන්නා අනිවාර්ය රසායනික නිශ්ශබ්දතාවය, මොළයට විකේතනය කරගැනීමට නොහැකි වූ විට, එය පෞද්ගලික දුකක් හෝ කලකිරීමක් ලෙස ඇමිග්ඩලාවට (Amygdala) දැනෙන්නට පටන් ගනී.
පරිණාමීය ජීව විද්යාවට අනුව මෙම ක්රියාවලියේ අතිශය සාර්ථක බලශක්ති සංරක්ෂණ යාන්ත්රණයක් ද (Energy Conservation) ගැබ්වී ඇත. සංසර්ගය යනු අවට පරිසරය පිළිබඳව අවධානය මුළුමනින්ම ගිලිහී යන, විලෝපිකයන්ට පහසුවෙන්ම ගොදුරු විය හැකි අවදානම් සහගතම අවස්ථාවයි. එබැවින් ප්රජනන කාර්යය අවසන් වූ වහාම, යළිත් වේගයෙන් බාහිර පරිසරය පිළිබඳ අවධානය ලබාගැනීම ස්වභාවධර්මයට අත්යවශ්ය වේ. සුරාන්තයේදී අක්රිය වී තිබූ මොළයේ භීතිකා මධ්යස්ථානය (Amygdala) ක්ෂණිකව අවදි වන්නේ මේ නිසාවෙනි. ඇමිග්ඩලාව අවදි වූ වහාම, සමාජයේ ඇති පෞද්ගලික ප්රශ්න, මරණ බිය, ආර්ථික පීඩනය වැනි කෝටිසෝල් (Cortisol) නිපදවන සැබෑ ලෝකයේ සාධක සියල්ලම එකවර මොළය වෙත ගලා එයි. තත්පරයකට පෙර තිබූ අතාර්කික සතුටත්, ඊළඟ තත්පරයේදී ආපසු පැමිණි යථාර්ථයේ භීතියත් අතර පවතින මෙම දැවැන්ත වෙනස (Contrast), මොළයට දරාගත නොහැකි වූ විට ඇතිවන්නේ දැඩි ශෝකයකි.
ඇතැම් විට සංසර්ගයෙන් පසු තම සහකරුවා එපා වීමක්, අකමැත්තක් හෝ ඔවුන්ගෙන් ඈත් වීමට ආශාවක් දැනීමද (Coolidge Effect) මෙහිම දිගුවකි. එය කිසිසේත්ම සහකරුගේ වරදක් නොව, තම ජාන විවිධත්වය (Genetic Diversity) සහතික කරගැනීම උදෙසා 'නව ජාන වාහකයෙකු' (අලුත් සහකරුවෙකු) සොයා යන ලෙස, පැරණි උරග මොළය විසින් නිකුත් කරන ප්රාථමික සත්ත්ව විධානයක් පමණි.
අවසාන නිගමනය අතිශය පැහැදිලි සහ නිරපේක්ෂ වේ. ලිංගික ක්රියාවලියෙන් පසු ඇතිවන හිස්බව යනු ආදරයේ මරණයක් හෝ සදාචාරාත්මක වැරැද්දක් නොවේ. එය මානව හිස්කබලක් අභ්යන්තරයේ ඇති බිලියන ගණනක් වූ නියුරෝන සෛල අතර සිදුවූ, අතිශය දැවැන්ත රසායනික විද්යුත් දහනයකින් පසුව, රසායනික ගබඩා නැවත පිරෙන තෙක් (Homeostasis) හටගන්නා අනිවාර්ය භෞතික විද්යාත්මක කෙටි-පරිපථයක් (Short-circuit) පමණි. සිතුවිලි සහ හැඟීම් යනු හුදෙක් හෝමෝන මට්ටම් වල වෙනස්වීම් බව පූර්ව-ලලාට බාහිකයට වටහා දීමෙන්, මෙම 'Postcoital Dysphoria' නැමැති රසායනික මායාව නිසා හටගන්නා වරදකාරී හැඟීමෙන් සහ මානසික ඝර්ෂණයෙන් මුළුමනින්ම නිදහස් විය හැකිය.
- 𝗔𝗻𝗼𝗻𝘆𝗺𝗼𝘂𝘀 𝗟𝗼𝘃𝗲𝗿 -
[👁️ See Beyond the Illusion]
©️ Anonymous Lover - All Rights Reserved
