🔴 ඔයාට තාමත් ඔයාගේ විවාහ ජීවිතය ගොඩනඟා ගන්න අවශ්‍යයි නම් විතරක් මේ ලිපිය කියවන්න..!

ඔයා හිතාගෙන හිටපු දේවල් ටික පැත්තකට දාලා.මේ දේ සායනික මනෝවිද්‍යාවට අනුව ඔයාට පැහැදිලි කරළා දෙන්නම්.

මේ දේ break up එකකින් පටන් ගන්නෙ නෑ.

🌑 මේ දේ පටන් ගන්නෙ ඇත්තටම කිව්වොත්  නිහඬව

මුලදි ඔයාලා දෙන්නා කතා බහ කළා.

🗣️ ඔයා විස්තර කළා

🤝 ඔයා තේරුම් ගන්න උත්සාහ කළා

💭 වෙනස් වෙයි කියලා බලාපොරොත්තු වුණා

ඒත් කාලය ගත වෙද්දි නැවත නැවත ඒ දේම සිද්ධ වුණා.

🚫 ඔයා කියන දේ අහන්නේ නෑ

🧱 ඔයාගේ හැඟීම් මඟ හරිනවා

⚠️ චිත්තවේගීය ආරක්ෂාව දැනෙන්නේ නෑ

එක දෙයක් වෙනස් වෙන්න පටන් ගන්නවා.

ඔයාගේ මොළේ ඇතුළේ model එකක් යාවත්කාලින  වෙනවා:

🧠 “මේක කවදාවත්ම  වෙනස් වෙන්නෙ නෑ…”

එතනින් පස්සේ සම්බන්ධතාවය බිඳෙන්නේ නෑ.

🔄 ඒක වෙනස් වෙලා නැවත හැඩගස්ස ගන්නවා.

Attachment Theory එක අනුව:

චිත්තවේගීය  අවශ්‍යතා නැවත නැවතම ඉටු නොවුණාම...

🛑 ඒ system එක තවදුරටත් උත්සාහ කරන්නේ නෑ

🛡️ ඒකෙන් තමාවම ආරක්ෂා කරගන පටන් ගන්නවා

ඒකෙන් පස්සේ මොනවාද වෙනස් වෙන්නේ?

📉 සන්නිවේදනය  දැන් වැඩකට අවශ්‍ය දේවල් වලට විතරක් සීමා වෙනවා. හැඟීම් අතුරුදහන් වෙනවා

🔇 කතාබහ කෙටි වෙනවා.මතුපිට මට්ටමින් කරන දේවල් විතරක් ඉතිරි වෙනවා

🔐 ඇත්තටම වැදගත් දේවල් කියන එක ඔයා නවත්තනවා

ඒ ඔයා care කරන්නේ නැති නිසා නෙවෙයි. ඔයාට විවෘතව හැඟීම් පෙන්වන්න තරම් ආරක්ෂාකාරී හැඟීමක් දැනෙන්නේ නැති නිසා තමා එහෙම වෙන්නේ.මෙහෙම වෙද්දි තමා චිත්තවේගීයව අත් හැරලා දාන්න  පටන් ගන්නේ.

ඊළඟට එන අධියරේදි

📭 හැඟීම් බෙදාගන්න එක අඩු වෙලා යනවා

🚷 විවෘතව තමන්ව පෙන්වන  එක අතුරුදහන් වෙනවා

🧊 ශාරීරික සමීපතාවයත් දුරස් වගේ දැනෙන්න පටන් ගන්නවා

එකපාරට නෙවෙයි.

⏳ ටික ටික දුරස් වෙනවා

🌫️ මුකුත්ම කතා නොකර නිහඬව වෙනවා

👀 හුඟාක් වෙලාවට කවුරුවත්ම හොඳින් දකින්නෙවත් නැතිව

මෙතනට එද්දී… වැදගත් දෙයක් වෙනවා:

🔹📉 බලාපොරොත්තු ටික ටික අතුරුදහන් වෙන්න පටන් ගන්නවා

🔹ඒ බලාපොරොත්තු නැති වුණාම

 ඒකට එකටම බැඳිලා තිබ්බ චිත්තවේගීය ආයෝජනය අතුරුදහන් වෙනවා.

මේක තමයි බොහෝ දෙනා තත්ත්වය වැරදි විදිහට තේරුම් ගන්න තැන.

ඒ අය හිතනවා:

🙂 “අඩුම තරමින් දැන්වත් අපි රණ්ඩු වෙන්නේ නෑ”

ඒත් සායනික මනෝවිද්‍යාවට අනුව බැලුවොත්;

❗ රණ්ඩු නැති වෙනවා කියන්නේ ස්ථාවරයක් නෙවෙයි

⚠️ ගොඩාක් වෙලාවට ඒක ඇත්තටම චිත්තවේගීය සම්බන්ධතාවයෙන් දුරස් වීමක්

John Gottmanගේ research අනුව:

📊 සම්බන්ධයක් බිඳෙන්නේ වැඩිපුරම රණ්ඩු නිසා නෙවෙයි.චිත්තවේගීයව පලා යාම් සිද්ධ වෙන නිසාවෙනි.

දැන් සම්බන්ධය ඇතුල් වෙන්නේ ඉතාමත් අනතුරුදායක අධියරකට

⚫ නිහඬ අවධිය (silent phase)

මෙතනදී නැත්තේ:

💥 ලොකු ලොකු රණ්ඩු

🌩️ drama පිරුණු ආතතියක්

🚧 පැහැදිලිව සම්බන්ධතාවය බිඳ වැටෙන්න  තැනක්

ඒ වෙනුවට තියෙන්නේ:

📵 කතා අඩු වෙනවා

📦 බෙදාගන්න දේවල් අඩු වෙනවා

🪫 චිත්තවේගීයව මේ මොහතේ ඉන්න එක අඩු වෙනවා

මෙතන තමයි ගොඩාක් දෙනා ගැඹුරුම අවදානම මඟහැර ගන්න තැන

🧠 මේක සම්බන්ධයට විතරක් සීමා වෙන්නේ නෑ

⚡ ටික ටික ඔයාගේ මනසටම බලපාන්න පටන් ගන්නවා

🧠 “ඔයා මේක handle කරන්න ඉගෙනගෙන තියෙනවා.ඒත් ප්‍රශ්නය තියෙන්නේ ඒක ඊට වඩා නරක මට්ටමකට අරගෙන යනවා Healthy Coping Mechanism එකක් නැත්නම්.

පිටින් බලනකොට:

🧍 ඔයා සන්සුන් වගේ ඉන්නවා

🤐 රණ්ඩු වලින් පැනලා යනවා

🎭 හැමදේම පාලනය කරගෙන ඉන්නවා වගේ පේනවා

ඒත් ඔයා මනස ඇතුළෙන්?

🔁 ඔයා වැඩිපුරම කරන්නේ ඕනෑවට වඩා හිතන එක

😓 හැඟීම්වලින්ම හිස් වෙලා වගේ, මානසිකව හෙම්බත් වෙලා වගේ දැනෙනවා

❓ හැම වෙලාවෙම “මොනවාහරි ඉවර වුණේ නෑ” වගේ feeling එකක් දැනෙනවා

ඒකට හේතුව ඔයා heal වෙන්නේ නෑ.

🔄 ඔයා ඇත්තටම කරන්නේ හැඩ ගැහෙන එක

හැඟීම් පෙන්වනවා වෙනුවට:

🧊 ඔයා හැඟීම් යටපත් කරගන්නවා

🚪ඔයා හැඟීම් මඟහැරලා ඉවත් වෙලා යනවා 

🧍‍♂️ ඔයා චිත්තවේගීයව  සම්බන්ධතාවයෙන් වෙන් වෙලා යනවා 💔

මේක හඳුන්වන්නේ Experiential Avoidance කියලා.

🔹ඔයා අසහනය අඩු කරගන්න උත්සාහ කරන්නේ:

🙊 ඒ ගැන කතා නොකර ඉඳල

🫥 ඒ හැඟීම සම්පූර්ණයෙන්ම දැනෙන්න නොදී ඉඳලා

↩️ ඒකට මුහුණ නොදී ඉඳලා

පොඩි කාලයකට මේක වැඩ කරනවා.

ඒත් දීර්ඝකාලීනව ඒ ආතතිය ඔයාගේ මනස ඇතුළේම රැඳිලා තියෙනවා.

🧠 මෙක Anxiety බවට පත් වෙන විධිය

ඔයාගේ මොළේ තාමත් ප්‍රශ්න කරනවා:

❓ “මම මෙතන ඉන්න එක ආරක්ෂිතයිද?”

❓ “මේ සම්බන්ධයේ මට විශ්වාස කරලා ඉන්න පුළුවන්ද?”

ඒකට උත්තර නැති නිසා ඔයාගේ මනස “alert mode” එකේම තියෙනවා.

මේ විධියට  Generalized Anxiety Disorder වගේ හැසිරීම් රටාවක් ගොඩ නැඟෙන්න පටන් ගන්න විධිය :

🔍 වැඩිපුරම කරන්නේ overthinking කරන එක

📡 හැමදේම scan කරමින් ඉන්න එක (mental scanning)

🌙 කිසිම විධියකට සැහැල්ලුවෙන් ඉන්න බැරි වෙනවා

ඔයා පේන්නේ stable වගේ.

🙂 ඒත් ඔයාගේ nervous system එක එහෙම නෙවෙයි

🧠 මේක Emotional Exhaustion බවට පත් වෙන විධිය

නැවත නැවත උත්සාහ කළාට ප්‍රතිඵලයක් ලැබෙන්නෙත් නැතිවුණාට පස්සේ ඔයාගේ මොළේ ඉගෙන ගන්නවා:

🧠 “මං කරන කිසිම දෙයකින් මේක වෙනස් වෙන්නෙ නෑ”

මේක හඳුන්වන්නේ  Learned Helplessness කියලා.

ඒකෙන් පස්සේ සිද්ධ වෙන ප්‍රතිවිපාක:

🌫️ හැඟීම් මුකුත්ම දැනෙන්නේ නෑ වගේ මට්ටමකට එනවා

📉 අභිප්රේරණය  අඩු වෙනවා

🧍‍♀️ ඔයාගේ සහකාරියගෙන්/සහකරුවාගෙන් වගේම ඔයා ඔයාගෙන්මත් දුරස් වෙන්න පටන් ගන්නවා 💔

ඔයා දැන් ප්‍රතිචාර දක්වන්නෙත් නැහැ.

❌ ඔයා ශක්‍තිමත්  නිසා නෙවෙයි

😔 ඔයා හොඳටම තෙහෙට්ටු වෙලා ඉන්න නිසා

💊 “මට හොඳයි වගේ දැනෙනවා ඒත් ඇත්තටම මේ පීඩාවෙන් නිදහස් නෑ කියලා දැනෙන්නේ ඇයි?”

ඔයා උත්සාහ කරලා ඇති:

📵 ඒක වේදනාව මඟ හැරලා ඉන්න

🏃 තව තව කාර්‍ර්යබහුල වෙලා ඉන්න

💊 ඖෂධ (medication) පවා ගන්න

🙂 මේ දේවල් කළාම සමහර වෙලාවට ඔයාට හොඳයි වගේ දැනෙනවා.ඒත් සම්පූර්ණයෙන්ම කිසිම විධියකට සුවපත් වෙන්නෙ නෑ.

💊 ඖෂධ උදව් වෙන්නේ මේ දේවල් නියාමනය  කරගන්න:

⚖️ මනෝභාවය (mood)

🌡️ කනස්සල්ල / anxiety

🌊 හැඟීම්වල තීව්‍රතාවය

ඒත් ඒක නිසා මේ දේවල් වෙනස් වෙන්නෙ නෑ:

🔁 සම්බන්ධයේ චර්යා රටාව

🧊 චිත්තවේගීය දුරස්ථභාවය

🧠 ඔයාගේ reaction drive කරන attachment system එක

ඒ නිසා මේ විධියට සිද්ධ වෙනවා👇

📉 symptoms ටික අඩු වෙනවා

⚠️ ඒත් trigger වෙන දේවල් තාම තියෙනවා

ඒකයි ගොඩාක් දෙනාට දැනෙන්නේ:

🤔 “හොඳයි වගේ… ඒත් එහෙම වුණාට ප්‍රශ්න ටික ආයෙත් ආයෙත් එනවා”

🧠 ඇත්තටම ප්‍රතිඵල දෙන පර්යේෂණාත්මකව තහවුරු කරපු උපායමාර්ග 

ඇත්තටම වෙනස්වීමක් වෙන්න ඕන නම් ප්‍රශ්නය මඟහැරලා ගිහින් වැඩක් වෙන්නේ නෑ.

 ඒකට වෙනස් විධියකට ප්‍රතිචාර දක්වන හැටි ඉගෙන ගන්න අවශ්‍යය වෙනවා.

👉 මේ වගේ ක්‍රම භාවිතා කරන්න අවශ්‍යය වෙනවා :

👉 Cognitive Behavioral Therapy

🧩 ඍණාත්මක සිතිවිලි රට හඳුනාගන්න වැදගත් වෙනවා

🔄 “මේක කවදාවත්ම  වෙනස් වෙන්නෙ නෑ” කියන විශ්වාසයන් අභියෝගයට ලක් කරනවා

🧠 overthinking cycle එක බිඳලා දාන්න උදව් වෙනවා

👉 Emotionally Focused Therapy

❤️ ඔයාගේ හැඟීම් trigger වෙන හේතු තේරුම් ගන්න පුළුවන් වෙනවා.

🗨️ දෝෂාරෝපණ කරන්නේ නැතුව විවෘතව හැඟීම් ප්‍රකාශ කරන්න ඉගෙන ගන්නවා

🔗 ආයෙමත් චිත්තවේගීය ආරක්ෂිතභාවය ගොඩනඟා ගන්නවා

 👉 Acceptance and Commitment Therapy

🧘 overthink කරනවා වෙනුවට මේ මොහතේ ඉන්න ඉගෙන ගන්නවා

🎯 භය අනුව නෙවෙයි. ඔයාගේ වටිනාකම් අනුව ක්‍රියාත්මක වෙන්න ඉගෙන ගන්නවා

🌱 හැඟීම් මඟහැරගන්නේ නැතුව ඒවා පිළිගන්න ඉගෙන ගන්නවා

මේ නිකන්ම නිකං “කතා කරන විධි” නෙවෙයි.

⚙️ මේ ඔයාගේ චිත්තවේගීය පද්ධතිය නැවත ගොඩනඟා ගන්න පුහුණු කරන පියවරෙන් පියවර ගොඩ නඟපු ක්‍රම

⚠️ ගොඩාක් දෙනා මඟහැරලා දාන ඇත්ත

⏳ ඔයාට මේ තත්ත්වය අවුරුදු ගාණක් වුණත් පාලනය කරගෙන යන්න පුළුවන් ඒත් යටින් තියෙන මුල් හැසිරීම් රටාව  වෙනස් නොවුණොත් වෙන දේ ගැන ඔයා දන්නවාද?

📉 ටික ටික ඒක ඔයාගේ සම්බන්ධයට වගේම ඔයාගේ මානසික සෞඛ්‍යයටත් බලපානවා

මේක දුර්වලතාවයක් නෙවෙයි. මේ ඔයාගේ system එක විසඳලා නැති දෙයකට හැඩගැහෙන විධියක ඒත් ඒක විසඳුමක් නැති හැඩගැහීමක්.

💸 හැම වෙලාවෙම මනසට හානි වෙන දෙයක් කළාම ඒකට ගෙවන්න වෙන වන්දියක් තියෙනවා.ඔයාට මේ චර්යා රටාව හඳුනාගන්න පුළුවන් නම් මනස සුවපත් කරගන්න තවම අවස්ථාව තියෙනවා.

⏰ ඒත් ඒ අවස්ථාව හැමදාම තියෙන එකක් නෙවෙයි 💔

ඔයා ක්‍රියාත්මක වෙන්න පරක්කු වුණොත් ඔයාගේ ජීවිතය නතර වෙන්නේ ඔයා හීනෙකින්වත් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ නැති ඛේදවාචකයක.

💬 ඔයාට ඔයාගේ විවාහ ජීවිතය ආදරණීයව ගොඩනඟා ගන්න එක ප්‍රමුඛතාවයක් පමණක් නම් “RESET” කියලා Whatsapp message එකක් යොමු කරළා සැසියකට සම්බන්ධ වෙන්න අවස්ථාව තියෙනවා.

මිනිස්සු ජීවිතයේ පසුතැවිලි වෙන්නේ කරපු දේවල් වලට වඩා ජීවිතයේ කරන්න පුළුවන්කම තියෙනකොටත් උත්සාහ නොකර හිටපු දේවල් ගැන විතරයි.ඔයාට ඉන්න ඕන කොතනද කියන එක මගේ නෙවෙයි.ඒක ඔයාගේ තෝරාගැනීමක්.

ඔෂාන් බමුණු ආරච්චි

Higher Diploma in Counseling Psychology